Bezpieczeństwo dzieci

Standardy ochrony małoletnich

Zasady obowiązujące w CUPRUM-MED Sp. z o.o. — zapobieganie krzywdzeniu dzieci, rozpoznawanie zagrożeń, procedury interwencji i wsparcia. Dokument obowiązuje w placówkach w Lubinie i Oborze.

Wersja zupełna. Publikacja na podstawie art. 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

Podejrzewasz, że dziecku dzieje się krzywda?

Reaguj od razu. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dzwoń pod numer alarmowy 112. Zgłoszenie możesz przekazać także dowolnej osobie z personelu Cuprum-Med — osobiście, telefonicznie lub e-mailem.

  • Wersja dla dzieci

    Krótka wersja napisana prostym językiem — Twoje prawa w Cuprum-Med i numery, pod które możesz zadzwonić.

    Przejdź do wersji dla dzieci →
  • Załączniki i wzory dokumentów

    Karta zgłoszenia i interwencji, rejestr zgłoszeń, plan wsparcia dziecka, oświadczenia personelu oraz algorytm reagowania.

    Zobacz załączniki →

Podstawa prawna i założenia

Niniejszy dokument realizuje obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich przez organizatora działalności medycznej. Został opracowany z uwzględnieniem charakteru świadczeń udzielanych przez Cuprum-Med w Lubinie i Oborze, w tym świadczeń ambulatoryjnych oraz rehabilitacyjnych w zakresie, w jakim mogą z nich korzystać małoletni.

Podstawę opracowania stanowią w szczególności:

  • ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich — w szczególności art. 21 oraz art. 22b–22c;
  • ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej;
  • rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”;
  • ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny oraz ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego;
  • ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. — Kodeks rodzinny i opiekuńczy;
  • ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta;
  • ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej;
  • rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO) oraz krajowe przepisy o ochronie danych osobowych;
  • wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości oraz wzór Standardów Ochrony Dzieci dla podmiotów leczniczych udostępniony przez Centrum Wiedzy NFZ w 2026 r.

W razie wątpliwości należy wybrać działanie, które skuteczniej chroni życie, zdrowie, godność i dobro dziecka. Do rozpoczęcia działań ochronnych nie jest konieczna pewność, że doszło do krzywdzenia — wystarczają racjonalne przesłanki lub wiarygodna informacja wymagająca sprawdzenia.

I. Postanowienia ogólne i definicje

§ 1. Cel i zakres

  1. 1Celem Standardów jest zapobieganie krzywdzeniu dzieci, wczesne rozpoznawanie zagrożeń, zapewnienie właściwej reakcji personelu oraz budowanie bezpiecznego i przyjaznego środowiska leczenia.
  2. 2Standardy obowiązują wszystkich członków personelu, niezależnie od podstawy zatrudnienia lub współpracy, w tym osoby wykonujące zawody medyczne, administrację, rejestrację, personel pomocniczy, praktykantów, stażystów, wolontariuszy, podwykonawców i osoby wykonujące usługi na terenie placówki.
  3. 3Podmioty współpracujące, których personel ma kontakt z dziećmi na terenie Cuprum-Med lub w związku z realizacją świadczeń, są zobowiązane do przestrzegania niniejszych Standardów albo własnych standardów zapewniających co najmniej równoważny poziom ochrony.
  4. 4Każdy członek personelu ma obowiązek reagować na podejrzenie krzywdzenia dziecka, niezależnie od stanowiska i zakresu podstawowych obowiązków.

§ 2. Definicje

PojęcieZnaczenie
Dziecko / małoletniosoba, która nie ukończyła 18. roku życia.
Krzywdzeniekażde działanie lub zaniechanie naruszające prawa, dobro, godność, bezpieczeństwo, rozwój, zdrowie fizyczne lub psychiczne dziecka; obejmuje w szczególności przemoc fizyczną, psychiczną, seksualną, zaniedbanie, przemoc domową, rówieśniczą i cyberprzemoc.
Nadużycie wobec dzieckakażde działanie wobec dziecka prowadzące do fizycznej lub emocjonalnej krzywdy, w tym niegodziwego traktowania, przemocy, wykorzystywania, a także każde zaniechanie prowadzące do zaniedbania lub braku reakcji na podstawowe potrzeby dziecka.
Podmioty związane z ochroną dzieciorgany, instytucje i organizacje, na których ciąży prawny obowiązek ochrony dzieci (m.in. policja, prokuratura, rzecznik praw dziecka, szkoła, pomoc społeczna).
Personelkażda osoba wykonująca pracę, zawód, usługę, praktykę, staż lub wolontariat na rzecz Cuprum-Med, bez względu na formę prawną współpracy.
Opiekunrodzic, przedstawiciel ustawowy, opiekun prawny lub faktyczny albo inna osoba uprawniona do reprezentowania dziecka w danej sytuacji.
Osoba odpowiedzialna za Standardyosoba wyznaczona przez Prezesa Zarządu do koordynowania wdrożenia, szkoleń, monitoringu, oceny i aktualizacji Standardów.
Osoba prowadząca interwencjęosoba wyznaczona do przyjmowania zgłoszeń, oceny ryzyka, koordynowania działań ochronnych i kontaktu z właściwymi organami.
Bezpośrednie zagrożeniesytuacja, w której istnieje realne i aktualne ryzyko utraty życia, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, dalszej przemocy, uprowadzenia, wykorzystania seksualnego albo pozostawienia dziecka bez bezpiecznej opieki.
Ujawnienieprzekazanie przez dziecko albo inną osobę informacji o możliwym krzywdzeniu — wprost, pośrednio, słowami, zachowaniem, rysunkiem lub innym sposobem komunikacji.
Interwencjadziałania podjęte w celu zatrzymania krzywdzenia, zapewnienia bezpieczeństwa, udzielenia pomocy i wykonania obowiązków prawnych.

II. Odpowiedzialność za wdrożenie i stosowanie Standardów

§ 3. Obowiązki kierownictwa

  • wprowadzenie Standardów aktem wewnętrznym i zapewnienie środków organizacyjnych do ich stosowania;
  • wyznaczenie osób odpowiedzialnych wraz z zastępstwami, zakresem kompetencji i kanałami kontaktu;
  • zapewnienie bezpiecznej rekrutacji personelu, wymaganych sprawdzeń, szkoleń i dokumentacji;
  • zapewnienie dostępności pełnej oraz skróconej wersji Standardów w lokalach i na stronie internetowej;
  • zapewnienie niezwłocznej interwencji, ochrony osoby zgłaszającej i zakazu działań odwetowych;
  • co najmniej raz na dwa lata przeprowadzenie pisemnie udokumentowanej oceny Standardów oraz ich aktualizacja w razie potrzeby.

§ 4. Osoba odpowiedzialna za Standardy

  • przygotowuje personel do stosowania Standardów i prowadzi ewidencję zapoznania się z dokumentem;
  • organizuje szkolenia wstępne, okresowe i uzupełniające;
  • monitoruje znajomość i przestrzeganie Standardów, analizuje zgłoszenia oraz prowadzi rejestr naruszeń;
  • koordynuje przeglądy, ankiety i pisemną ocenę co najmniej raz na dwa lata;
  • dba o aktualność danych kontaktowych, wersji skróconej i listy instytucji pomocowych;
  • przedstawia kierownictwu wnioski i rekomendacje zmian.

§ 5. Obowiązki wszystkich członków personelu

  • znać i stosować Standardy oraz zasady bezpiecznych relacji;
  • traktować dziecko podmiotowo, z szacunkiem, cierpliwością i bez dyskryminacji;
  • rozpoznawać sygnały zagrożenia i niezwłocznie reagować;
  • nie prowadzić samodzielnego „dochodzenia” ani nie konfrontować dziecka z potencjalnym sprawcą;
  • dokumentować istotne obserwacje zgodnie z kompetencjami i zgłaszać je właściwej osobie;
  • zachować poufność, z wyjątkiem sytuacji, w których ujawnienie informacji jest konieczne dla ochrony dziecka lub wykonania obowiązku prawnego;
  • nie podejmować działań odwetowych wobec dziecka, opiekuna, świadka ani osoby zgłaszającej.

III. Bezpieczna rekrutacja i dopuszczanie personelu

§ 6. Zasady weryfikacji

Przed nawiązaniem stosunku pracy lub dopuszczeniem osoby do działalności związanej z leczeniem, opieką albo innym kontaktem z małoletnimi Cuprum-Med wykonuje obowiązki wynikające z art. 21 ustawy o ochronie małoletnich, odpowiednio do charakteru stanowiska i aktualnego stanu prawnego.

  • uzyskanie przez Cuprum-Med informacji z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym oraz z rejestru osób, wobec których Państwowa Komisja wydała postanowienie o wpisie;
  • przedłożenie przez kandydata informacji z Krajowego Rejestru Karnego w wymaganym ustawowo zakresie;
  • w przypadku obywatelstwa innego państwa — przedłożenie wymaganej informacji z rejestru karnego państwa obywatelstwa;
  • złożenie oświadczenia o państwach zamieszkania w ciągu ostatnich 20 lat oraz przedstawienie odpowiednich informacji z rejestrów tych państw albo oświadczeń zastępczych, gdy prawo danego państwa nie przewiduje takich dokumentów;
  • utrwalenie wyników sprawdzeń i dołączenie ich do akt osobowych albo dokumentacji osoby dopuszczonej do działalności.

Wyjątki od weryfikacji stosuje się wyłącznie wtedy, gdy wynikają wprost z obowiązujących przepisów. W razie wątpliwości przyjmuje się obowiązek weryfikacji.

§ 7. Kryteria organizacyjne i etyczne

  1. 1W procesie rekrutacji ocenia się przygotowanie kandydata do pracy z dziećmi, rozumienie granic zawodowych, sposób komunikacji i reakcję na sytuacje trudne.
  2. 2Każda osoba przed rozpoczęciem pracy podpisuje oświadczenie o zapoznaniu się ze Standardami i zasadami bezpiecznych relacji.
  3. 3Umowy z podwykonawcami powinny zawierać zobowiązanie do przestrzegania Standardów i potwierdzenie wykonania wymaganych prawem sprawdzeń ich personelu.
  4. 4Brak wymaganych dokumentów, odmowa złożenia oświadczeń albo wynik sprawdzenia wykluczający kontakt z dziećmi uniemożliwia dopuszczenie osoby do takiej działalności.

IV. Zasady bezpiecznych relacji

§ 8. Relacja personel–dziecko, dziecko–dziecko

  1. 1Przedstaw się dziecku, wyjaśnij swoją rolę i powód kontaktu.
  2. 2Zwracaj się do dziecka w sposób przez nie akceptowany, językiem dostosowanym do wieku, rozwoju, stanu zdrowia i sposobu komunikowania się.
  3. 3Informuj, co zamierzasz zrobić, dlaczego jest to potrzebne i czego dziecko może się spodziewać. Sprawdzaj, czy rozumie przekazywane informacje.
  4. 4Wysłuchaj zdania dziecka i w miarę możliwości uwzględniaj je w decyzjach dotyczących opieki, z poszanowaniem zasad zgody na świadczenia zdrowotne.
  5. 5Szanuj emocje, granice, prywatność, intymność i tempo dziecka. Nie zawstydzaj go z powodu strachu, płaczu, bólu, niepełnosprawności lub trudności komunikacyjnych.
  6. 6Badanie rozpoczynaj — o ile stan kliniczny na to pozwala — od czynności najmniej obciążających. Uprzedzaj przed dotykiem i ograniczaj go do zakresu uzasadnionego świadczeniem.
  7. 7Zapewnij alternatywne sposoby komunikacji dzieciom z niepełnosprawnościami, zaburzeniami rozwoju, trudnościami sensorycznymi lub nieznającym języka polskiego.
  8. 8Kontakt z dzieckiem poza godzinami pracy i poza służbowymi kanałami komunikacji jest niedopuszczalny, chyba że wynika z pilnej potrzeby medycznej i odbywa się zgodnie z procedurami Cuprum-Med.
  9. 9Małoletni przebywający na terenie CUPRUM-MED Sp. z o.o. są zobowiązani do odnoszenia się do siebie z szacunkiem, życzliwością i kulturą, z uwzględnieniem wieku, stanu zdrowia, niepełnosprawności oraz indywidualnych potrzeb drugiego dziecka.
  10. 10Małoletni powinni respektować odmowę, sprzeciw lub prośbę innego dziecka o zaprzestanie określonego zachowania.
  11. 11Kontakty między dziećmi powinny opierać się na wzajemnym szacunku, równości, dobrowolności i poszanowaniu różnic.
  12. 12Dzieci powinny komunikować się ze sobą spokojnie, bez używania wulgaryzmów, wyzwisk, gróźb, obraźliwych określeń i gestów.
  13. 13Małoletni są zobowiązani do poszanowania odmienności innych osób, w szczególności ich wyglądu, stanu zdrowia, niepełnosprawności, pochodzenia, narodowości, języka, wyznania, sytuacji rodzinnej i materialnej.

§ 9. Zachowania bezwzględnie niedopuszczalne (personel–dziecko, dziecko–dziecko)

  • stosowanie przemocy fizycznej, psychicznej, seksualnej lub zaniedbania;
  • krzyczenie, wyśmiewanie, obrażanie, poniżanie, straszenie, szantażowanie, zawstydzanie lub grożenie dziecku;
  • używanie agresywnego, wulgarnego języka;
  • karanie dziecka, stosowanie przymusu nieuzasadnionego przepisami lub stanem nagłym, a także wykorzystywanie przewagi zawodowej lub fizycznej;
  • dotykanie dziecka w sposób nieuzasadniony medycznie, nieprzewidywalny, poufały, seksualizujący lub naruszający intymność;
  • nawiązywanie relacji romantycznych lub seksualnych, składanie propozycji o takim charakterze, seksualizujące komentarze, żarty lub prezentowanie treści pornograficznych;
  • utrwalanie lub rozpowszechnianie wizerunku dziecka bez właściwej podstawy prawnej i wymaganych zgód;
  • ujawnianie informacji o dziecku osobom nieuprawnionym, omawianie jego spraw w miejscach ogólnodostępnych lub publikowanie ich w mediach społecznościowych;
  • przyjmowanie lub wręczanie prezentów mogących tworzyć zależność, zobowiązanie lub uprzywilejowanie;
  • pozostawanie pod wpływem alkoholu, środków odurzających lub innych substancji zaburzających sprawność podczas kontaktu z dziećmi;
  • dyskryminowanie dziecka z jakiejkolwiek przyczyny.

§ 10. Współpraca z rodzicem lub opiekunem

  1. 1Personel współpracuje z opiekunem w interesie dziecka, przekazuje informacje zrozumiale i z poszanowaniem praw pacjenta.
  2. 2Personel reaguje, gdy opiekun zachowuje się wobec dziecka agresywnie, poniżająco, lekceważy jego ból, potrzeby, zalecenia medyczne lub uniemożliwia niezbędną pomoc.
  3. 3Jeżeli obecność opiekuna zagraża swobodzie wypowiedzi lub bezpieczeństwu dziecka, rozmowę z dzieckiem organizuje się — w granicach prawa — bez obecności tej osoby, z udziałem właściwego członka personelu.
  4. 4Nie przekazuje się potencjalnemu sprawcy informacji, które mogłyby zwiększyć zagrożenie, wpłynąć na zeznania dziecka lub utrudnić działania służb.
  5. 5Agresja opiekuna wobec personelu nie może prowadzić do zaniechania ochrony dziecka ani odmowy niezbędnej pomocy medycznej.

§ 11. Relacje między dziećmi

W miejscach, w których dzieci przebywają wspólnie, w szczególności w poczekalniach, podczas rehabilitacji grupowej, zajęć terapeutycznych, personel przeciwdziała przemocy rówieśniczej, wykluczeniu, nękaniu, zachowaniom seksualizującym i cyberprzemocy.

  • Każde zgłoszenie przemocy między dziećmi traktuje się poważnie i ocenia pod kątem bezpieczeństwa obu stron.
  • Dzieci rozdziela się i zapewnia im opiekę bez publicznego piętnowania.
  • Rozmowy prowadzi się oddzielnie. Nie organizuje się mediacji ani przeprosin, gdy mogłyby narazić dziecko pokrzywdzone na presję lub dalszą krzywdę.
  • W zależności od charakteru zdarzenia stosuje się odpowiednie procedury zawiadomienia opiekunów, sądu rodzinnego, policji lub prokuratury.

V. Rozpoznawanie krzywdzenia i przyjmowanie ujawnień

§ 12. Formy krzywdzenia

FormaPrzykłady
Przemoc fizycznabicie, szarpanie, gryzienie, popychanie, duszenie, przypalanie, potrząsanie, nieuzasadnione krępowanie, podawanie substancji, celowe powodowanie bólu lub urazu.
Przemoc psychicznaponiżanie, wyśmiewanie, zastraszanie, izolowanie, groźby, odrzucenie, manipulowanie, nadmierna kontrola, zmuszanie do odpowiedzialności nieadekwatnej do wieku.
Wykorzystywanie seksualnekażde angażowanie dziecka w aktywność seksualną, kontaktową lub bezkontaktową, w tym grooming, seksualizujące rozmowy, przymuszanie do oglądania lub tworzenia materiałów seksualnych.
Zaniedbanieniezaspokajanie podstawowych potrzeb zdrowotnych, żywieniowych, higienicznych, emocjonalnych, edukacyjnych lub bezpieczeństwa, w tym niepodejmowanie koniecznego leczenia.
Przemoc domowajednorazowe albo powtarzające się działanie lub zaniechanie wykorzystujące przewagę i naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy w środowisku domowym.
Przemoc rówieśnicza i cyberprzemocbicie, groźby, upokarzanie, wykluczanie, rozpowszechnianie treści lub wizerunku, podszywanie się, nękanie i przemoc seksualna ze strony innego dziecka.

§ 13. Sygnały ostrzegawcze

  • obrażenia niewspółmierne do podanego mechanizmu, obrażenia w różnym stadium gojenia, opóźnione zgłoszenie po pomoc;
  • częste urazy, oparzenia, ślady krępowania, siniaki w nietypowych lokalizacjach;
  • zaniedbana higiena, niedożywienie, brak leczenia, nierealizowanie zaleceń, częste nieobecności na świadczeniach;
  • wyraźny lęk przed opiekunem, zamrożenie, nadmierna uległość, czujność, wycofanie albo gwałtowna agresja;
  • wiedza lub zachowania seksualne nieadekwatne do wieku, urazy okolic intymnych, ciąża lub zakażenia u dziecka;
  • sprzeczne relacje opiekunów, obwinianie dziecka, bagatelizowanie urazu, agresja wobec dziecka lub personelu;
  • nagła zmiana zachowania, samouszkodzenia, myśli samobójcze, ucieczki, używanie substancji;
  • bezpośrednia wypowiedź dziecka albo innej osoby o przemocy, zaniedbaniu lub zagrożeniu.

Pojedynczy objaw nie przesądza o krzywdzeniu, ale powinien zostać oceniony w kontekście. Brak widocznych obrażeń nie wyklucza przemocy.

§ 14. Rozmowa z dzieckiem, które ujawnia krzywdzenie

  1. 1zapewnij spokojne, bezpieczne miejsce i obecność wyłącznie osób potrzebnych;
  2. 2wysłuchaj bez oceniania i bez okazywania szoku;
  3. 3powiedz: „Dobrze, że mi o tym mówisz”, „To nie jest Twoja wina”, „Postaramy się zadbać o Twoje bezpieczeństwo”;
  4. 4zadawaj tylko pytania niezbędne do oceny bezpieczeństwa, najlepiej otwarte: „Co się stało?”, „Kiedy?”, „Kto może Ci teraz pomóc?”;
  5. 5nie obiecuj tajemnicy; wyjaśnij, że informację trzeba przekazać osobom, które pomogą;
  6. 6zapisz możliwie dokładnie słowa dziecka, bez interpretacji i bez sugestii;
  7. 7ustal, czy dziecko może bezpiecznie opuścić placówkę i z kim.

Nie wolno wielokrotnie przepytywać dziecka, sugerować odpowiedzi, wymuszać szczegółów, prosić o demonstrację, konfrontować z potencjalnym sprawcą, nakłaniać do wycofania relacji ani uzależniać pomocy od „udowodnienia” krzywdzenia.

VI. Procedury interwencji

§ 15. Zasady ogólne

  1. 1Pierwszeństwo ma natychmiastowe bezpieczeństwo dziecka i udzielenie świadczeń niezbędnych ze względu na stan zdrowia.
  2. 2Osoba, która jako pierwsza powzięła informację o bezpośrednim zagrożeniu, nie czeka na zgodę przełożonego — wzywa pomoc pod numerem 112 i podejmuje działania w granicach swoich kompetencji.
  3. 3Każdy przypadek zgłasza się osobie prowadzącej interwencję bez zbędnej zwłoki, nie później niż do końca danego dyżuru lub dnia pracy.
  4. 4Fakt stwierdzenia objawów mogących świadczyć o krzywdzeniu pacjenta odnotowuje się w dokumentacji medycznej w sposób rzeczowy, kliniczny i bez nieuprawnionych diagnoz prawnych.
  5. 5Zawiadomienia do organów składa osoba wyznaczona, chyba że zwłoka grozi dziecku lub obowiązek prawny ciąży bezpośrednio na osobie, która uzyskała informację.
  6. 6Interwencję prowadzi się także wtedy, gdy potencjalnym sprawcą jest członek personelu, osoba kierująca placówką, opiekun, inny dorosły albo inne dziecko.

§ 16. Schemat decyzji

SytuacjaDziałanie minimalne
1. Bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, ciężki uraz, podejrzenie aktualnej przemocy seksualnej, groźba dalszej przemocy112 / Policja i ZRM; zabezpieczenie dziecka; pilna pomoc medyczna; nie wydawać dziecka osobie stwarzającej zagrożenie; powiadomić osobę prowadzącą interwencję.
2. Uzasadnione podejrzenie przestępstwa na szkodę dzieckaSporządzić pisemne zawiadomienie do Policji lub prokuratury; zachować dokumentację i dowody; rozważyć zawiadomienie sądu opiekuńczego.
3. Podejrzenie przemocy domowejWszcząć procedurę „Niebieskie Karty” przez uprawnionego przedstawiciela ochrony zdrowia; wypełnić NK-A; przekazać NK-B właściwej osobie; NK-A przekazać do zespołu interdyscyplinarnego nie później niż w 5 dni roboczych.
4. Zagrożenie dobra dziecka, zaniedbanie, niewydolność opiekuńcza bez bezpośredniego zagrożeniaZawiadomić sąd opiekuńczy o potrzebie wglądu w sytuację dziecka; przekazać informacje do właściwego OPS/CUS, jeżeli jest to zasadne i prawnie dopuszczalne; opracować plan wsparcia.
5. Krzywdzenie przez członka personeluNatychmiast odsunąć od kontaktu z dziećmi w zakresie koniecznym dla bezpieczeństwa; zabezpieczyć informacje; prowadzić interwencję jak wyżej; podjąć działania pracownicze/kontraktowe niezależnie od zawiadomienia organów.
6. Krzywdzenie przez inne dzieckoZapewnić bezpieczeństwo i pomoc obu dzieciom; rozmawiać oddzielnie; zawiadomić opiekunów z uwzględnieniem bezpieczeństwa; w razie czynu karalnego lub zagrożenia — Policja / prokuratura / sąd rodzinny.

§ 17. Bezpośrednie zagrożenie

  1. 1Wezwij 112 i podaj miejsce, stan dziecka, charakter zagrożenia oraz informację o możliwym sprawcy.
  2. 2Nie pozostawiaj dziecka samego. Zapewnij obecność bezpiecznej osoby z personelu.
  3. 3Oddziel dziecko od osoby stwarzającej zagrożenie w sposób bezpieczny i proporcjonalny.
  4. 4Nie zezwalaj na opuszczenie placówki z potencjalnym sprawcą, jeżeli zagrażałoby to życiu lub zdrowiu dziecka; działaj w porozumieniu z Policją i zgodnie z kompetencjami.
  5. 5Zabezpiecz odzież, materiały, dokumentację i inne potencjalne dowody bez ich niszczenia lub czyszczenia; nie wykonuj czynności niewymaganych medycznie.
  6. 6Udokumentuj czas, osoby obecne, decyzje, rozmowy i przekazanie dziecka służbom.

§ 18. Zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa

Zawiadomienie powinno zawierać możliwie dokładny, rzeczowy opis zdarzenia, dane dziecka, dane potencjalnego sprawcy — jeżeli są znane — źródło informacji, obserwowane obrażenia lub zachowania, podjęte działania, dane osoby do kontaktu oraz wykaz załączników. Nie należy uzależniać zawiadomienia od przeprowadzenia wewnętrznego postępowania wyjaśniającego.

§ 19. Procedura „Niebieskie Karty”

  1. 1Procedurę wszczyna uprawniony przedstawiciel ochrony zdrowia z chwilą wypełnienia formularza „Niebieska Karta — A” w przypadku uzasadnionego podejrzenia przemocy domowej lub zgłoszenia świadka.
  2. 2Działania z małoletnim prowadzi się w obecności bezpiecznego opiekuna; gdy podejrzenie dotyczy rodzica lub opiekuna — w obecności pełnoletniej osoby najbliższej albo pełnoletniej osoby wskazanej przez dziecko, zgodnie z przepisami.
  3. 3Formularza NK-B nie przekazuje się osobie podejrzewanej o stosowanie przemocy.
  4. 4Wypełniony NK-A przekazuje się niezwłocznie do właściwego zespołu interdyscyplinarnego, nie później niż w terminie 5 dni roboczych; kopię pozostawia się u wszczynającego procedurę i przechowuje zgodnie z zasadami bezpieczeństwa.
  5. 5Wszczęcie „Niebieskiej Karty” nie zastępuje zawiadomienia Policji lub prokuratury ani sądu opiekuńczego, gdy zachodzą ku temu podstawy.

§ 20. Podejrzenie krzywdzenia przez personel

  1. 1Zgłoszenie dotyczące członka personelu przekazuje się niezwłocznie osobie prowadzącej interwencję i Prezesowi Zarządu lub osobie przez niego wyznaczonej.
  2. 2Osoba wskazana w zgłoszeniu zostaje odsunięta od kontaktu z dziećmi na czas niezbędny do oceny ryzyka, bez przesądzania o odpowiedzialności.
  3. 3Jeżeli zgłoszenie dotyczy osoby prowadzącej interwencję, sprawę prowadzi Prezes Zarządu lub niezależna osoba przez niego wyznaczona. Gdy dotyczy Prezesa Zarządu — zgłoszenie kieruje się do organu nadzorującego spółkę i bezpośrednio do właściwych organów, jeżeli zachodzą podstawy.
  4. 4Postępowanie wewnętrzne nie może opóźniać zawiadomienia Policji, prokuratury, sądu opiekuńczego ani wszczęcia „Niebieskiej Karty”.
  5. 5Potwierdzone naruszenie skutkuje działaniami pracowniczymi, kontraktowymi, dyscyplinarnymi i naprawczymi adekwatnymi do wagi zdarzenia.

VII. Dokumentowanie, poufność i ochrona danych

§ 21. Dokumentacja

  1. 1W dokumentacji medycznej zapisuje się ustalenia istotne klinicznie: zgłaszane dolegliwości, wygląd i lokalizację obrażeń, zachowanie dziecka, spontaniczne wypowiedzi oraz udzielone świadczenia.
  2. 2Kartę interwencji i rejestr zdarzeń prowadzi się odrębnie od dokumentacji medycznej, z ograniczeniem dostępu do osób upoważnionych.
  3. 3Dokumentacja powinna rozróżniać fakty, cytaty, obserwacje i ocenę ryzyka. Należy unikać etykiet, ocen moralnych i niepotwierdzonych wniosków.
  4. 4Dokumenty przekazywane organom kopiuje się i rejestruje; odnotowuje się datę, adresata, sposób przekazania i osobę przekazującą.
  5. 5Okres przechowywania dokumentacji określa kierownictwo z uwzględnieniem przepisów o dokumentacji medycznej, rachunkowości, prawa pracy, przedawnieniu roszczeń i ochronie danych.

§ 22. Poufność

  • Informacje udostępnia się wyłącznie osobom, które muszą je znać dla ochrony dziecka lub wykonania obowiązków prawnych.
  • Nie omawia się sprawy w poczekalni, korytarzu, komunikatorach prywatnych ani z osobami niezaangażowanymi.
  • Dziecku wyjaśnia się granice poufności w sposób dostosowany do jego wieku.
  • Dane przesyła się kanałami służbowymi, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i minimalizacji.

VIII. Plan wsparcia dziecka

§ 23. Opracowanie planu

Po ujawnieniu krzywdzenia osoba koordynująca wsparcie, we współpracy z personelem medycznym, dzieckiem i bezpiecznym opiekunem, opracowuje plan adekwatny do potrzeb i możliwości Cuprum-Med. Plan nie zastępuje działań organów ani specjalistycznej terapii.

  • ocena bieżącego bezpieczeństwa i bezpiecznego miejsca pobytu;
  • potrzeby medyczne, psychologiczne, psychiatryczne, rehabilitacyjne i socjalne;
  • osoby odpowiedzialne za poszczególne działania i terminy;
  • sposób kontaktu z dzieckiem i bezpiecznym opiekunem;
  • skierowania i informacje o instytucjach pomocowych;
  • termin sprawdzenia realizacji planu i przesłanki jego zmiany.

IX. Wizerunek, komunikacja elektroniczna i Internet

§ 24. Ochrona wizerunku

  1. 1Utrwalanie wizerunku dziecka odbywa się wyłącznie na podstawie prawa, w celu medycznym, dokumentacyjnym, szkoleniowym lub informacyjnym i z zachowaniem wymaganych zgód.
  2. 2Zgoda na świadczenie zdrowotne nie oznacza automatycznie zgody na publikację wizerunku.
  3. 3Materiały nie mogą przedstawiać dziecka w sytuacji poniżającej, intymnej, bólowej ani umożliwiać identyfikacji w kontekście stygmatyzującym.
  4. 4Prywatne telefony personelu nie służą do wykonywania zdjęć lub nagrań dziecka, chyba że w wyjątkowej sytuacji medycznej procedura Cuprum-Med wyraźnie to dopuszcza i zapewnia natychmiastowe bezpieczne przeniesienie oraz usunięcie danych z urządzenia.

§ 25. Internet i urządzenia elektroniczne

Jeżeli Cuprum-Med udostępnia dzieciom sieć Wi-Fi, urządzenia lub stanowiska komputerowe, stosuje zabezpieczenia ograniczające dostęp do treści pornograficznych, przemocowych, hazardowych i innych szkodliwych. Incydenty cyberbezpieczeństwa zgłasza się zgodnie z procedurą IT oraz osobie odpowiedzialnej za Standardy.

  • Personel nie nawiązuje z dziećmi prywatnych kontaktów w mediach społecznościowych.
  • Komunikacja dotycząca świadczeń odbywa się za pomocą zatwierdzonych kanałów służbowych i — co do zasady — z udziałem opiekuna, z uwzględnieniem praw starszego małoletniego pacjenta.
  • W razie ujawnienia cyberprzemocy personel zabezpiecza informacje bez dalszego rozpowszechniania treści i uruchamia odpowiednią interwencję.

X. Szkolenia, dostępność, monitoring i aktualizacja

§ 26. Przygotowanie personelu

  1. 1Każdy członek personelu zapoznaje się ze Standardami przed rozpoczęciem pracy z dziećmi lub niezwłocznie po ich wprowadzeniu.
  2. 2Szkolenie obejmuje co najmniej: rozpoznawanie krzywdzenia, bezpieczne relacje, przyjmowanie ujawnień, procedury interwencji, „Niebieskie Karty”, dokumentowanie i ochronę danych.
  3. 3Osoby wykonujące zawody medyczne otrzymują szkolenie dostosowane do roli.
  4. 4Szkolenia powtarza się po istotnej zmianie prawa lub Standardów, po zdarzeniu wskazującym na lukę w procedurach oraz okresowo — nie rzadziej niż wynika to z przyjętego planu szkoleń.
  5. 5Udział w szkoleniu dokumentuje się listą obecności.

§ 27. Udostępnianie

  1. 1Pełną i skróconą wersję Standardów publikuje się na stronie internetowej Cuprum-Med oraz wywiesza w widocznym miejscu w lokalach.
  2. 2Wersja skrócona jest napisana prostym językiem i zawiera informacje o prawach dziecka, zachowaniach niedopuszczalnych, sposobach zgłaszania i numerach pomocy.
  3. 3Na życzenie zapewnia się dostępne formaty lub wsparcie w odczytaniu treści osobom z niepełnosprawnościami albo trudnościami językowymi.

§ 28. Monitoring i przegląd

  1. 1Osoba odpowiedzialna prowadzi bieżący monitoring zgłoszeń, naruszeń, trudności wdrożeniowych i potrzeb szkoleniowych.
  2. 2Co najmniej raz na dwa lata przeprowadza się ocenę Standardów pod kątem zgodności z prawem, aktualnych potrzeb, skuteczności interwencji i dostępności dla dzieci.
  3. 3Wnioski z oceny dokumentuje się pisemnie i przedstawia Prezesowi Zarządu. Dokument zawiera rekomendowane zmiany, osoby odpowiedzialne i terminy realizacji.
  4. 4Standardy aktualizuje się także niezwłocznie po zmianie przepisów, istotnym zdarzeniu, zaleceniu organu kontrolnego lub stwierdzeniu nieskuteczności procedury.

§ 29. Postanowienia końcowe

  1. 1Standardy wchodzą w życie w terminie określonym w zarządzeniu wprowadzającym.
  2. 2Naruszenie Standardów może stanowić naruszenie obowiązków pracowniczych, kontraktowych lub zawodowych i skutkować odpowiedzialnością przewidzianą prawem.
  3. 3W sprawach nieuregulowanych stosuje się obowiązujące przepisy prawa, zasady wykonywania zawodów medycznych, prawa pacjenta oraz wewnętrzne procedury Cuprum-Med.

Źródła i materiały wdrożeniowe

  • ELI / Dziennik Ustaw: tekst ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich — Dz.U. z 2026 r. poz. 110 z późn. zm.;
  • Ministerstwo Sprawiedliwości: „Standardy ochrony dzieci — wytyczne”, w tym wytyczne dla podmiotów leczniczych;
  • Centrum Wiedzy NFZ: „Wzór standardów ochrony dzieci dla podmiotów leczniczych” (2026);
  • ELI / Dziennik Ustaw: rozporządzenie Rady Ministrów z 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” — Dz.U. z 2023 r. poz. 1870;
  • Rzecznik Praw Dziecka, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę oraz Ogólnopolskie Pogotowie „Niebieska Linia” — aktualne informacje o numerach wsparcia.
Gdzie szukać pomocy

Ogólnopolskie numery wsparcia

Numer Zakres pomocy
112numer alarmowy — zagrożenie życia, zdrowia lub bezpieczeństwa
116 111Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży
800 12 12 12Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
800 120 002Ogólnopolskie Pogotowie dla Osób Doznających Przemocy Domowej „Niebieska Linia”
800 100 100telefon dla dorosłych w sprawie bezpieczeństwa dzieci

Standardy są dostępne na tej stronie oraz wywieszone w widocznym miejscu w placówkach Cuprum-Med. Na życzenie zapewniamy pomoc w odczytaniu treści osobom z niepełnosprawnościami lub trudnościami językowymi — wystarczy zgłosić się w rejestracji albo napisać na kontakt@cuprummed.pl.